ایل تیموری

#نظر_جرج_کرزن_درباره_ایل_تیموری

ایل تیموری؛ یکی از نام‌های کهن و کمتر گفته‌شده در تاریخ سرحدات خراسان.

جرج کرزن، در کتاب ارزشمند «ایران و قضیه ایران»، تیموریان را از جمله طوایف چهارایماق می‌داند؛ جماعت‌هایی کوچ‌نشین که در گستره مرزی ایران و افغانستان رفت‌وآمد و سکونت داشته‌اند.

به روایت کرزن، بخش بزرگی از تیموریان در دوره‌های گذشته از ایران به افغانستان کوچ کردند و گروهی از آنان در جریان محاصره هرات در سال ۱۲۳۵ خورشیدی، دوباره به ایران بازگشتند و در ناحیه خانه‌گشا، نزدیک مشهد، اسکان یافتند.

در ادامه این روایت، بخش عمده تیموریان در نواحی جام، تایباد و خواف ساکن بوده‌اند و گروه‌هایی از آنان در دیگر مناطق خراسان، از جمله نیشابور و سبزوار نیز حضور داشته‌اند.

کرزن در ادامه چهارایماق را متشکل از جمشیدی، فیروزکوهی، تیموری و تیمونی معرفی می‌کند و اشاره دارد که بعدها طوایف دیگری همچون هزاره و قپچاقی نیز به این مجموعه پیوستند.

اما آنچه این روایت را برای ما اهمیت می‌بخشد، حضور پررنگ نام تایباد و سرحدات خراسان در میان سرزمین‌های محل زندگی تیموریان است؛ مردمانی که تاریخ کوچ، جابه‌جایی و سکونتشان با تحولات مرزی ایران و افغانستان گره خورده است.

تاریخ سرحد، تنها تاریخ قلعه‌ها و جنگ‌ها نیست؛

تاریخ مردمانی است که قرن‌ها در این پهنه زیسته‌اند، کوچ کرده‌اند، بازگشته‌اند و بخشی از هویت فرهنگی خراسان را ساخته‌اند.

منبع: جرج کرزن، ایران و قضیه ایران، ترجمه غلامعلی وحید مازندرانی.

و ناگفته‌هایی از دولت دکتر مصدق...

Ali Mirzaie Taybad.....